10 VIII 2003

 

Tytuły i godności w Kościele

 

Różnorodność tytułów, jakimi zwracamy się do duchownych, nie jest duża. Najczęściej używanym zwrotem jest "Ksiądz Proboszcz". Znamy również kanonika, biskupa, prałata, wikariusza, dziekana. Często jednak człowiek przyglądający się grupie kolorowo ubranych księży zadaje sobie pytanie, który z nich jest "ważniejszy".


Jest kilka płaszczyzn hierarchii wśród duchowieństwa. Najistotniejsza jest hierarchia wynikająca z przyjętych święceń: najniższym stopniem jest w niej DIAKON, następnie PREZBITER (kapłan) i wreszcie - BISKUP. Wszyscy kapłani są sobie równi, jeśli chodzi o władzę płynącą ze święceń. Podobnie biskupi. Zakres władzy zarówno kapłanów, jak i biskupów zmienia się z chwilą objęcia wyznaczonych funkcji.

Władza kapłana czy biskupa jest zwykle związana z określonym terytorium. 
Podstawową cząstką Kościoła powszechnego jest diecezja (patrz kanon 368). Na czele diecezji stoi mianowany przez papieża BISKUP DIECEZJALNY, zwany powszechnie ORDYNARIUSZEM. Jeśli biskup nie jest ordynariuszem, pracuje w danej diecezji jako BISKUP POMOCNICZY. Diecezja podzielona jest na parafie. Na czele parafii stoi PROBOSZCZ, któremu może pomagać WIKARIUSZ. I to są zasadnicze zręby hierarchii kościelnej, które powtarzają się we wszystkich diecezjach w całym Kościele powszechnym
Inną płaszczyznę hierarchii tworzą godności, przywileje i odznaczenia. Na tej płaszczyźnie znajdziemy kanonika, prałata i infułata. KANONIK, to najniższe odznaczenie. Jest związane z nadaniem kapłanowi przywileju noszenia rokiety, mantoletu i pierścienia. PRAŁAT, to tytuł, który noszą członkowie kapituły (kanonicy gremialni i honorowi) oraz kapelani honorowi Jego Świątobliwości. Na końcu jest protonotariusz apostolski zwany INFUŁATEM. 

Czym na zewnątrz różni się kanonik od prałata? Kanonik nosi komżę z fioletowym podbiciem i czarny mantolet (jest to peleryna długości komży). Prałata rozpoznajemy po sutannie z fioletowymi guzikami, z fioletowym obszyciem i fioletową podszewką. Prałat nosi też pas fioletowo-czerwony, na szyi łańcuch z odpowiednim dystynktorium, pierścień na palcu, komżę z fioletowym podbiciem i fioletowy mantolet. 

W życiu parafialnym spotykamy także DZIEKANA. Jest to kapłan, który stoi na czele dekanatu, czyli grupy parafii danego rejonu (kan.553). Mianuje go ordynariusz. Jest łącznikiem między biskupem diecezjalnym a proboszczami dekanatu. Może piastować godność kanonika, prałata czy infułata.

Ten bardzo uproszczony schemat można w skrócie przedstawić następująco:
1. hierarchia święceń: diakon-prezbiter-biskup
2. hierarchia władzy: wikariusz-proboszcz-dziekan-ordynariusz
3. hierarchia odznaczeń: kanonik-prałat-infułat